Δευτέρα 4 Ιανουαρίου 2016

Η ΟΔΥΣΣΕΙΑ ΤΑΞΙΔΕΥΕΙ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ

ΜΕΡΟΣ 2ον

Μετά την επιστροφή του  από την Ιταλία ο Friedrich Preller the Elder, το 1832, ξεκίνησε τον πρώτο του κύκλο της ΟΔΥΣΣΕΙΑΣ  με επτά έργα. Είκοσι χρόνια θα περάσουν μέχρι να ξεκινήσει ένα δεύτερο κύκλο με 16 έργα 1861 και να τα τοποθετησει στην Preller Gallery of the Grand Ducal Museum in Weimar (the New Museum ).
Η ΠΤΩΣΗ ΤΗΣ ΤΡΟΙΑΣ, Ο ΟΔΥΣΣΕΑΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΤΡΟΦΟΙ ΤΟΥ  ΟΔΗΓΟΥΝ ΤΙΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΚΑΙ ΤΑ ΛΑΦΥΡΑ ΣΤΑ ΚΑΡΑΒΙΑ ΤΟΥΣ, ΣΤΟ ΒΑΘΟΣ Ο ΝΑΟΣ ΕΙΝΑΙ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ

ΟΙ ΚΙΚΟΝΕΣ, ΟΙ ΣΥΝΤΡΟΦΟΙ ΤΟΥ  ΤΟΥ ΟΔΥΣΣΕΑ ΥΠΟΧΩΡΟΥΝ ΕΝΩ Ο ΙΔΙΟΣ ΑΝΤΕΧΕΙ ΝΑ ΤΟΥΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΕΙ ΜΕ ΤΟ ΤΟΞΟ ΤΟΥ
Ο ΟΔΥΣΣΕΑΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΤΡΟΦΟΙ ΒΓΑΙΝΟΥΝ ΜΕ ΠΟΝΗΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΣΠΗΛΙΑ ΤΟΥ ΚΥΚΛΩΠΑ
Ο ΟΔΥΣΣΕΑΣ ΧΛΕΥΑΖΕΙ ΤΟΝ ΠΟΛΥΦΗΜΟ ΠΟΥ ΘΥΜΩΜΕΝΟΣ ΡΙΧΝΕΙ ΒΡΑΧΙΑ ΣΤΑ ΚΑΡΑΒΙΑ ΤΟΥ



Ο ΟΔΥΣΣΕΑΣ ΣΤΟ ΝΗΣΙ ΤΗΣ ΚΙΡΚΗΣ
Η ΚΙΡΚΗ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΝΕΙ ΤΟΥΣ ΣΥΝΤΡΟΦΟΥΣ ΤΟΥ ΟΔΥΣΣΕΑ ΣΕ ΖΩΑ
Ο ΕΡΜΗΣ ΔΙΝΕΙ ΤΟ ΜΩΛΥ ΣΤΟΝ ΟΔΥΣΣΕΑ ΜΕ ΤΟ ΑΡΙΣΤΕΡΟ ΤΟΥ ΧΕΡΙ ΕΝΩ ΜΕ ΤΟ ΔΕΞΙ ΔΕΙΧΝΕΙ ΤΟ ΠΑΛΑΤΙ ΤΗΣ ΚΙΡΚΗΣ

Ο ΟΔΥΣΣΕΑΣ ΣΤΟΝ ΑΔΗ ΣΥΝΑΝΤΑ ΤΟΝ ΜΑΝΤΗ ΤΕΙΡΕΣΙΑ, ΔΙΠΛΑ ΤΟΥ Η ΜΗΤΕΡΑ ΤΟΥ ΑΝΤΙΚΕΙΑ, ΟΙ ΣΚΙΕΣ ΤΗΣ ΚΛΥΤΑΙΜΝΗΣΤΡΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΑΙΓΙΣΤΟΥ, Ο ΑΧΙΛΛΕΑΣ ΜΕ ΤΗΝ ΑΣΠΙΔΑ ΤΟΥ .Ο ΚΑΤΑΡΑΚΤΗΣ ΑΠΕΙΚΟΝΙΖΕΙ ΤΟΝ ΠΥΡΙΦΛΕΓΕΘΟΝΤΑ ΠΟΥ ΓΙΝΕΤΑΙ ΣΤΟΝ ΑΧΕΡΩΝΤΑ. ΣΤΟΝ ΛΑΚΚΟ ΤΩΝ ΘΥΣΙΩΝ Ο ΕΥΡΥΛΟΧΟΣ ΚΑΙ Ο ΠΕΡΙΜΗΔΗΣ ΠΡΟΣΕΥΧΟΝΤΑΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΜΜΕΝΗ ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΣΤΟΥΣ ΘΕΟΥΣ ΤΟΥ ΚΑΤΩ ΚΟΣΜΟΥ.

ΟΙ ΣΕΙΡΗΝΕΣ ΟΙ ΣΥΝΤΡΟΦΟΙ ΚΩΠΗΛΑΤΟΥΝ ΣΘΕΝΑΡΑ ΚΑΙ Ο ΟΔΥΣΣΕΑΣ ΔΕΜΕΝΟΣ ΣΤΟ ΚΑΤΑΡΤΙ




ΣΤΟ ΝΗΣΙ ΤΟΥ ΗΛΙΟΥ, ΟΙ ΣΥΝΤΡΟΦΟΙ ΤΟΥ ΟΔΥΣΣΕΑ ΣΚΟΤΩΝΟΥΝ ΤΑ ΒΟΔΙΑ ΤΟΥ ΑΠΟΛΛΩΝΑ ΚΑΙ Ο ΚΑΠΝΟΣ ΤΗΣ ΘΥΣΙΑΣ ΔΕΝ ΑΝΕΒΑΙΝΕΙ ΠΑΝΩ ,ΚΑΚΟΣ ΟΙΩΝΟΣ ΚΑΙ ΗΔΗ ΜΑΖΕΥΟΝΤΑΙ ΤΑ ΜΑΥΡΑ ΣΥΝΝΕΦΑ, ΣΗΜΑΔΙ ΤΗΣ ΔΥΣΑΡΕΣΚΕΙΑΣ ΤΟΥ ΘΕΟΥ ΠΟΥ ΝΟΙΩΘΕΙ ΠΡΟΣΒΕΒΛΗΜΕΝΟΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΣΕΒΕΙΑ. Ο ΟΔΥΣΣΕΑΣ  ΤΕΝΤΩΝΕΙ ΤΑ ΧΕΡΙΑ ΤΟΥ ΝΑ ΤΟΥΣ ΣΤΑΜΑΤΗΣΕΙ.



Ο ΟΔΥΣΣΕΑΣ ΚΟΙΤΑΖΕΙ ΜΕΛΑΓΧΟΛΙΚΑ ΤΗΝ ΘΑΛΑΣΣΑ ΚΡΑΤΩΝΤΑΣ ΤΟ ΣΠΑΘΙ ΤΟΥ ΕΝΩ Η ΚΑΛΥΨΩ ΤΟΝ ΧΑΙΡΕΤΑ

Η ΛΕΥΚΟΘΕΑ ΔΙΝΕΙ ΤΟ ΑΣΠΡΟ ΜΑΝΤΗΛΙ ΤΗΣ ΣΤΟΝ ΝΑΥΑΓΙΣΜΕΝΟ ΟΔΥΣΣΕΑ



ΟΔΥΣΣΕΑΣ ΚΑΙ ΝΑΥΣΙΚΑ




Ο Οδυσσέας  Jean Broc-Ulysses among the Phaeacians-early 1800's
Οδυσσέας δείχνει τη φυσική του αρετή κερδίζοντας τον αγώνα ρίψης δίσκου στην αυλή του Αλκίνοου, κερδίζοντας έτσι τον Κλέος  & τη δόξα για τη σωματική του ικανότητα.



ΟΙ ΦΑΙΑΚΕΣ ΑΦΗΝΟΥΝ ΚΟΙΜΙΣΜΕΝΟ ΤΟΝ ΟΔΥΣΣΕΑ ΣΤΗΝ ΙΘΑΚΗ
Ο ΟΔΥΣΣΕΑΣ ΣΥΝΑΝΤΑ ΤΟΝ ΤΗΛΕΜΑΧΟ ΣΤΟ ΚΑΛΥΒΙ ΤΟΥ ΕΥΜΑΙΟΥ
Ο ΟΔΥΣΣΕΑΣ ΣΥΝΑΝΤΑ ΤΟΝ ΠΑΤΕΡΑ ΤΟΥ ΛΑΕΡΤΗ ΣΤΟ ΚΤΗΜΑ ΤΟΥ


Ο Alessandro di Cristofano di Lorenzo del Bronzino Allori  γεννήθηκε στην Φλωρεντία και το 1580 ζωγράφισε τον κύκλο της ΟΔΥΣΣΕΙΑΣ στο  Palazzo Salviati,


Η ΝΑΥΣΙΚΑ ΒΟΗΘΑ ΤΟΝ ΟΔΥΣΣΕΑ 1580 Alessandro Allori,  1580, Palazzo Salviati, ΦΛΩΡΕΝΤΙΑ

ΟΔΥΣΣΕΑΣ ΣΕΙΡΗΝΕΣ Alessandro Allori - Ulysse et les Sirènes(1580) Florence, Palazzo Salviati (Banca Toscana).


ΟΔΥΣΣΕΑΣ ΛΕΥΚΟΘΕΑ Alessandro Allori



ΟΔΥΣΣΕΑΣ ΑΙΟΛΟΣ Alessandro Allori
ΤΟ ΚΑΡΑΒΙ ΤΟΥ ΟΔΥΣΣΕΑ ΜΕΤΑΞΥ ΤΗΣ ΣΚΥΛΛΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΧΑΡΥΒΔΗΣ Alessandro Allori
Ο ΟΔΥΣΣΕΑΣ ΜΕ ΤΟΥΣ ΣΥΝΤΡΟΦΟΥΣ ΤΟΥ ΤΥΦΛΩΝΟΥΝ ΤΟΝ ΚΥΚΛΩΠΑ

ΟΔΥΣΣΕΑΣ ΜΑΝΤΗΣ ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ

Ο ΕΡΜΗΣ ΔΙΝΕΙ ΣΤΟΝ ΟΔΥΣΣΕΑ ΤΟ ΜΩΛΥ


PALAZZO VECCHIO  Stradanus, Giovanni  1562
"ΑΙΘΟΥΣΑ ΤΗΣ ΠΗΝΕΛΟΠΗΣ" ΤΟΙΧΟΓΡΑΦΙΕΣ ΜΕ ΘΕΜΑ ΤΗΝ ΟΔΥΣΣΕΙΑ 

Sala delle Penelope  ΚΙΡΚΗ, ΕΡΜΗΣ, ΟΔΥΣΣΕΑΣ ΚΑΙ ΝΑΥΣΙΚΑ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΥΡΥΚΛΕΙΑ, Η ΤΡΟΙΑ ΣΤΙΣ ΦΛΟΓΕΣ
Η ΠΗΝΕΛΟΠΗ ΣΤΟ ΥΦΑΝΤΟ  ΤΑΒΑΝΙ ΣΤΗ ΑΙΘΟΥΣΑ ΤΗΣ ΠΗΝΕΛΟΠΗΣ   1562 PALAZZO VECCHIO ΦΛΩΡΕΝΤΙΑ (στα τέσσερα σημεια είναι οι ποταμιοι θεοί)





ΟΔΥΣΣΕΑΣ ΚΑΙ ΚΙΡΚΗ

ΕΡΜΗΣ ΟΔΥΣΣΕΑΣ ΚΙΡΚΗ

Η ΤΡΟΙΑ ΣΤΙΣ ΦΛΟΓΕΣ


Ο Stradanus, Giovanni ΣΧΕΔΙΆΣΕ  ΚΑΙ ΓΚΡΑΒΟΥΡΕΣ  ΜΕ ΤΟ ΙΔΙΟ ΘΕΜΑ  The Royal Collection, London
Ο ΕΡΜΗΣ ΔΙΝΕΙ ΤΟ ΜΩΛΥ ΣΤΟΝ ΟΔΥΣΣΕΑ

Ο ΟΔΥΣΣΕΑΣ ΚΑΙ ΤΟ ΚΟΠΑΔΙ ΤΟΥ ΗΛΙΟΥ

Ο ΟΔΥΣΣΕΑΣ ΣΤΟ ΝΗΣΙ ΤΟΥ ΑΙΟΛΟΥ Museum Boijmans Van Beuningen  1590 Giovanni Stradano or Jan Van der Straet or van der Straat or Stradanus or Stratesis

Ο ΟΔΥΣΣΕΑΣ ΣΤΗΝ ΕΙΣΟΔΟ ΤΟΥ ΑΔΗ

Ulysses at the Entrance of Hades, the Underworld (Odyssey, Book XI)c. 1600-1605
 Odysseus has used his sword to dig a square pit in a cave. A group of naked figures led by Tiresias of Thebes approaches in the darkness. They are ghosts of the dead. Two kneeling ghosts drink blood from animals that Odysseus has trapped in the pit and sacrificed. A third figure, the ghost of Odysseus' dead mother, prepares to do the same. Drinking the blood enables the ghosts to speak a language intelligible to humans. After also having drunk the blood, Tiresias predicts Odysseus' future. He tells him that he will reach home safely only on the condition that, upon arriving at Helios' island, he does not touch the sun god's cattle. (Homer, book XI)















Κυριακή 3 Ιανουαρίου 2016

ΟΜΗΡΙΚΑ ΔΩΡΑ






 Ο ΟΔΥΣΣΕΑΣ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΕΙ ΤΟΥΣ ΜΝΗΣΤΗΡΕΣ ΠΟΥ ΑΠΟΔΙΔΟΥΝ ΤΑ ΔΩΡΑ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΠΗΝΕΛΟΠΗ LORDON Pierre Jérôme  19 AIVN  Sainte-Menehould ; musée d'Art et d'Histoire

Κοσμήματα «δώρα», «δαίδαλα», «κόσμος» και «αγάλματα», Ισθμιον ,  λέξεις που χρησιμοποιεί ο  Όμηρος  σε αρκετούς στίχους στην Ιλιάδα, την Οδύσσεια και στους Ύμνους και γίνεται αναφορά σε συγκεκριμένα είδη κοσμημάτων και στον λόγο για τον οποίο τα φορούσαν οι κάτοχοι τους .
ΤΟ ΔΩΡΟ ΤΟΥ ΟΔΥΣΣΕΑ ΣΤΗΝ ΠΗΝΕΛΟΠΗ  
Στη ραψωδία ο της Οδύσσειας (στίχ. 459-463) ο Εύμαιος,  διηγείται στον «ξένο» Οδυσσέα πως έφτασε στην Ιθάκη, όταν  ένας Φοίνικας ήρθε στο σπίτι του. Ένας «πολύιδρις» άνδρας , περίτεχνος έμπειρος ,επισκέπτεται το σπίτι του Εύμαιου, και για να αποσπάσει την προσοχή των γυναικών του σπιτιού ,παρουσίασε ένα Όρμο (κολιέ), χρυσό  που είχε πάνω του κεχριμπάρια,για να τον πουλήσει. Ετσι βρήκε την ευκαιρία η Φοινικιώτισα να ξεφύγει παίρνοντας  μαζί και  τον μικρό Εύμαιο.

        ἢλυθ’ ἀνὴρ πολύϊδρις ἐμοῦ πρὸς δώματα πατρὸς

       χρύσεον ὅρμον ἔχων, μετὰ δ’ ἠλέκτροισιν ἔερτο.

        Τὸν μὲν ἄρ’ ἐν μεγάρῳ δμῳαὶ καὶ πότνια μήτηρ

        Χερσὶν τ’ ἀμφαφόωντο καὶ ὀφθαλμοῖσιν ὁρῶντο,

        ὦνον ὑπισχόμεναι.


Χρυσό στεφάνι χαρίζει και ο Διόνυσος στην Αριάδνη, έργο του Ηφαίστου. Άλλοι λένε πως ήταν δώρο της Αφροδίτης και των Ωρών στο γάμο του Διόνυσου με την Αριάδνη.

Στη ραψωδία Σ της Ιλιάδας, όπου γίνεται αναφορά στο χορό των παλικαριών και των παρθένων πριν τη θυσία τους στο Μινώταυρο, οι κοπέλες φορούσαν ωραία στεφάνια, ενώ οι νέοι είχαν μαχαίρια με χρυσούς και αργυρούς τελαμώνες (στίχ. 593-598).

 Οι περόνες, στα Ομηρικά έπη   αποτελούσαν  απαραίτητο συμπλήρωμα της ενδυμασίας, καθώς με αυτές έδεναν την  χλαίνη  , ωστόσο θεωρούνται κοσμήματα.

Χρυσή περόνη  φορούσε και ο Οδυσσέας, όταν έφυγε από την Ιθάκη.

Στη ραψωδία τ,  ο Οδυσσέας-ζητιάνος ακόμη συνομιλεί  με την γυναίκα του , που δεν τον αναγνωρίζει ακόμη, και της μιλά ότι είδε τον Οδυσσέα, περιγράφοντας της την φορεσιά του Κόκκινο χιτώνα που είχε καρφίτσα ολόχρυση με σκαλίσματα και δύο θηλυκωτήρια (τ,  225-227). Η Πηνελόπη αναγνωρίζει αυτό το στολισμό και λέει πως μόνη της την έραψε.

Διπλὴ χλαίνη μαλλινη καὶ πορφυρένια φορούσε

ὁ θεῖος Δυσσέας καὶ μὲ χρυσὴ κόπτσα ποὺ εἶχε θηλύκι
διπλότρυπο, κι ἀπὸ μπροστὰ λαμπρῆς δουλειᾶς στολίδι·
σκύλος ζαρκάδι παρδαλὸ στὰ μπροστινά του κράτα,
καὶ κοίτα το ποὺ σπάραζε· κι αὐτὸ θαμάζαν ὅλοι,
πώς, ὄντας ἀπὸ μάλαμα, κοιτάει καὶ πνίγει ὁ σκύλος

τὸ ζῶ, ποὺ μὲ πόδια του σπαράζει νὰ ξεφύγη.
Θυμᾶμαι καὶ φανταχτερὸ χιτώνα στὸ κορμί του,
ποὺ σὰν τὴ φλούδα γυάλιζε ποὺ ἔχει ξερὸ κρομμύδι·
τόσο ἤτανε ψιλόφτιαστος καὶ λιόλαμπρος συνάμα.»


Δώρα προσφέρουν, όμως και οι μνηστήρες στην Πηνελόπη για να την κάνουν να διαλέξει τον καλύτερο, Δώρα πανάκριβα και εντυπωσιακά , προηγμένης τεχνολογίας και αισθητικής


Έτσι ο Αντίνοος προσφέρει ένα πέπλο με δώδεκα χρυσές περόνες,( Περικαλλέα πέπλον) εδώ ο ποιητής αφιερώνει τρείς στίχους για να το περιγράψει

 ο Ευρύμαχος έναν χρυσό όρμο με κεχριμπάρια, (Πολυδαίδαλον  όρμον  ηέλιον)

 ο Ευρυδάμαντας δύο ενώτια-σκουλαρίκια, τρίπετρα    (χάρις απελάμπετο πολλή από τα ενώτια),

 ο Πείσανδρος ένα περιδέραιο,( περικαλλές άγαλμα) .

Για τα τρία τελευταία δώρα ο Ομηρος αφιερώνει δύο στίχους

(σ, 292-300).

 Ο στόχος βέβαια της  Πηνελόπης ήταν να μαζέψει δώρα από τους μνηστήρες, για  όλα αυτά που έφαγαν και λεηλάτησαν όλα αυτά τα χρόνια στο παλάτι, και ο Οδυσσέας που παρακολουθούσε αναγνώρισε την πρόθεση της .

Ὦ Πηνελόπη φρόνιμη, τοῦ Ἰκάριου θυγατέρα,
ὅποιος ἐδῶ ἀπ' τοὺς Ἀχαιοὺς θέλει νὰ φέρνη δῶρα,
δέχου τα· δὲν εἶναι καλὸ χαρίσματα ν' ἀρνιέσαι·
μὰ ἐμεῖς, μήτε στὰ χτήματα, μήτε κι ἀλλοῦ δὲν πᾶμε,
πρὶ νὰ διαλέξης ἄντρα σου τῶν Ἀχαιῶν τὸν πρῶτο. ”

Αὐτά 'πε ὁ Ἀντίνος, κι ἄρεσαν τὰ λόγια του στοὺς ἄλλους,
κι ἔστειλαν ὅλοι κήρυκα τὰ δῶρα νὰ τοὺς φέρη.
Τοῦ Ἀντίνου πέπλο φέρανε πανώριο καὶ μεγάλο,
καὶ πλουμιστό, μὲ δώδεκα μαλαματένιες κόπτσες
ποὺ στὰ θηλύκια ταίριαζαν τὰ ὀμορφολυγισμένα.

Τοῦ Εὐρύμαχου περίτεχνη τοῦ φέραν ἁλυσίδα,
κεχριμπαρένια καὶ χρυσή, ποὺ ἔφεγγε σὰν τὸν ἥλιο.
Οἱ δοῦλοι τοῦ Εὐρυδάμαντα δυὸ σκουλαρίκια φέραν,
μὲ τρία σὰ μοῦρα, ὁλόλαμπρα, πετράδια τὸ καθένα.
Κι ὁ βασιλέας ὁ Πείσαντρος, ὁ γιὸς τοῦ Πολυχτόρου,

δῶρο ἔστειλε πανόμορφο σφανταχτερὸ γιορντάνι.
Ὅμοια κι οἱ ἄλλοι οἱ Ἀχαιοὶ προσφέρνανε στολίδια.

Κοσμήματα όμως φορούσαν και οι θεές, όπως μας περιγράφει ο Ομηρος.

Στον Ύμνο εις την  Αφροδίτη, όταν η θεά θαμπωμένη από την ομορφιά  του Αγχίση θέλοντας να προκαλέσει την ερωτική επιθυμία του ντύνεται και στολίζεται σαν νύφη:

 στιχ. 87-90

                          Εἶχε δ’ ἐπιγναμπτάς ἕλικας κάλυκάς τε φαεινὰς,

                        ὅρμοι δ’ ἀμφ’ ἁπαλῇ δειρῇ περικαλλέες ἦσαν

                        καλοὶ χρύσειοι παμποίκιλοι ὡς δὲ σελήνη

                        στήθεσιν ἀμφ’ ἁπαλοῖσιν ἐλάμπετο, θαῦμα ἰδέσθαι.

Πρόκειται για ελικοειδή κοσμήματα κατασκευασμένα από μέταλλο, όπως δηλώνει και το επίθετο «φαεινάς».Γύρω από το λαιμό της η Αφροδίτη φόρεσε «όρμους», που ο ποιητής χαρακτηρίζει με τέσσερα επίθετα: περικαλλέες, καλοί, χρύσειοι και παμποίκιλοι, και τελειώνει με την φράση « θαῦμα ἰδέσθαι».



Στην Ιλιάδα η Αφροδίτη θέλοντας να προστατέψει το γιο της Αινεία τραυματίζεται από το γιο του Τυδέα. Η Αθηνά, που δεν θεωρεί άξια την Αφροδίτη στα πολεμικά έργα, βρίσκει την ευκαιρία να την ειρωνευτεί μπροστά στο Δία λέγοντας πως η Αφροδίτη τραυμάτισε το «λεπτό» της χέρι σε χρυσή περόνη, καθώς έσπρωχνε τις Αχαιές να πάνε με τους Τρώες (Ε στίχ. 422-425):

            ἦ μάλα δὴ τινα Κύπρις Ἀχαιϊάδων ἀνιεῖσα

          Τρωσὶν ἅμα σπέσθαι, τοὺς νῦν ἔκπαγλα φίλησε,

          Τῶν τινα καρρέζουσα Ἀχαιϊάδων ἐϋπέπλων

           Πρὸς χρυσῇ περόνῃ καταμύξατο χεῖρα ἀραιὴν.

Οι Αχαιές φορούν ωραία πέπλα που στερεώνονται με περίτεχνη περόνη, όπως μας μαρτυρούν τα ευρήματα από τους μυκηναϊκούς τάφους .  Σπειροειδή κοσμήματα, όπως περιβραχιόνια, σφηκωτήρες και πόρπες .



 Έτσι η Ήρα στολίζεται με ενώτια, περόνες και με μια ζώνη από την οποία κρέμονται εκατό φούντες  για να παρουσιαστεί μπροστά στο Δία.



Στην Ιλιάδα η Ήρα προσπαθεί να προκαλέσει την ερωτική επιθυμία του άνδρα της ώστε να πλαγιάσει μαζί της , για να μπορέσουν   οι Αχαιοί να νικήσουν τους Τρώες.

 Έτσι λοιπόν για να τον ξεγελάσει στολίζεται με χρυσές καρφίτσες, φορά μια ζώνη με εκατό φούντες και περνά στα αυτιά της σκουλαρίκια με τρία πετράδια σφιγμένα σαν φραγκοστάφυλα (Ιλιάδα Ξ, 180-182). Επιλέγει χρυσές ενετές, ένα είδος πόρπης που συγκρατούσε το πέπλο .

  Κοσμήματα «δαίδαλα πολλά»,  προσφέρει  ο Ήφαιστος στη Θέτιδα και την Ευρυνόμη ως αντάλλαγμα για να τις ευχαριστήσει που τον έσωσαν όταν εκδιώχτηκε από τον Όλυμπο (Ιλιάδα Σ 400-402).

Ένας όρμος ως γυναικείο δώρο  αναφέρεται και στον Υμνο εις τον Απόλλωνα. Όταν η Λητώ γεννούσε τον Απόλλωνα οι θεές αποφασίζουν να στείλουν την Ίριδα στον Όλυμπο να μηνύσει την Ειλείθυια να έρθει. Για να μην καταλάβει η Ήρα και για να καλοπιάσουν την Ειλείθυια της υπόσχονται έναν όρμο εννέα πήχεις μακρύ, πλεγμένο με χρυσά νήματα, αρκεί μόνο να πάει γρήγορα κοντά στη Λητώ.

              Στίχ. 101   Αἱ δ’ ἶριν προὔπεμψαν ἐϋκτιμένης ἀπὸ νήσου

                          ἀξέμεν Εἰλείθυιαν, ὑποσχόμεναι μέγαν ὅρμον

                          χρυσείοισι λίνοισιν ἐερμένον ἐννεάπηχυν.



Χρυσό όμως είναι και το στεφάνι που φορά η Σελήνη στον Ύμνο εις Σελήνην όπου εμφανίζεται καταστόλιστη και με μια λαμπρότητα εκτυφλωτική λόγω των κοσμημάτων της αλλά κυρίως εξαιτίας της χρυσής στεφάνης που φορεί.


 (στίχ. 4-6):

                          ..      πολὺς δ’ ὑπὸ κόσμος ὄρωρεν

                          Αἴγλης λαμπούσης στίλβει δὲ τ’ ἀλάμπετος ἀὴρ

                           Χρυσέου ἀπὸ στεφάνου.




ΤΟ ΔΑΧΤΥΛΙΔΙ ΤΗΣ ΠΗΝΕΛΟΠΗΣ
500 B.C-401B.C. Louvre Museum





ΤΟ ΔΑΧΤΥΛΙΔΙ ΤΟΥ ΟΔΥΣΣΕΑ ΠΟΥ ΤΕΝΤΩΝΕΙ ΤΟ ΤΟΞΟ


ΔΑΙΔΑΛΟΝ Ποίκιλμα ενδύματος, κόσμημα όπως η πόρπη, ο όρμος, το ίσθμιον  Ξ178, τ227, Σ400

Ε60 ο λογος περι τεχνης τεκτονος.


ΑΓΑΛΜΑ , το κόσμημα, το καλλώπισμα Δ144, γ274, μ347, τ257

ΔΩΡΟΝ Α390, Γ65, Ι576, Ω425, α316,η132,ω74.

ΔΩΤΗΡ χορηγός θ325

ΚΟΣΜΟΣ στολίδι, Δ145, Ξ187

ΟΡΜΟΣ περιδεραιο Σ402, ο460,σ295

ΙΣΘΜΙΟΝ  περιλαιμιο σ 300




Τρίτη 22 Δεκεμβρίου 2015

ΣΤΗΝ ΡΩΓΜΗ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ






ΠΑΡΑΘΥΡΑ TOY ΧΡΟΝΟY  BY ANUBIS


ΟΔΥΣΣΕΙΑ ΡΑΨ.Ρ 492-552
"Μα εμένα ο Αντίνος χτύπησε για την κοιλιά την έρμη,
που στους θνητούς πολλά δεινά φέρνει η καταραμένη.
Όμως κατάρες και θεούς για τους φτωχούς αν έχει,
πριν απ’ το γάμο ο θάνατος ας πάρει τον Αντίνο».
Τότε έτσι και του Ευπείθη ο γιος τ’ απάντησε ο Αντίνος·
«Ήσυχα, ξένε, κάθισε να τρως ή σ’ άλλους πάνε,
μήπως οι νιοι μ’ αυτά που λες σε σύρουν απ’ τα πόδια,
κι όξω βρεθείς κατάδρομα και το κορμί σου γδάρουν».
Έτσι είπε κι όλοι θύμωσαν βαριά με τον Αντίνο,
κι έτσι ένας φαντασμένος νιος το λόγο πήρε κι είπε·
«Καλό δεν ήταν το φτωχό ζητιάνο να χτυπήσεις.
Γιατί μπορεί κάποιος θεός απ’ τους ουράνιους να ᾽ναι.
Συχνά οι αθάνατοι θεοί μ’ ανθρώπους ξένους μοιάζουν,
κι αλλάζουν άπειρες μορφές και τριγυρνούν τις χώρες
και βλέπουν όλα τ’ άδικα και τους καλούς τους νόμους».
Έτσι είπαν, μα δεν πρόσεχε στα λόγια των μνηστήρων.
Το χτύπημα ο Τηλέμαχος κατάκαρδα το πήρε,
όμως δεν έσταξε στη γης το δάκρυ του απ’ τα μάτια
κι άλαλος, μέσα βράζοντας, κουνούσε το κεφάλι.
Κι η Πηνελόπη η φρόνιμη, σαν έφτασε στ’ αυτιά της
πως το ζητιάνο χτύπησαν, έτσι στις δούλες είπε·
«Έτσι κι εσένα, ο λαμπερός να σε χτυπήσει ο Φοίβος».
Τότε έτσι κι η κελάρισσα της είπε η Ευρυνόμη·
«Αν πιάσουν οι κατάρες μας, τότε απ’ αυτούς κανένας
να ιδεί τη ροδοδάχτυλη Αυγή δε θα προφτάσει».
Κι η Πηνελόπη η φρόνιμη της μίλησε έτσι πάλε·
«Όλοι είναι οχτροί, γερόντισσα, αφού κακό μας θέλουν,
μα κι ο Αντίνος πιο πολύ που μαύρο χάρο μοιάζει.
Ήρθε ένας ξένος δύστυχος στο σπίτι, κι απ’ ανάγκη
γυρίζει και ψωμοζητεί, κι όλοι οι λοιποί του δώσαν,
κι αυτός στην άκρη με σκαμνί τον χτύπησε στον ώμο».

Αυτά μιλούσε ανάμεσα στις δούλες καθισμένη
μες στον οντά της. Κι έτρωγε ο θεϊκός Δυσσέας.
Κοντά της το χοιροβοσκό προσκάλεσε και του ‘πε˙
«Καλέ μου Εύμαιε, πήγαινε τον ξένο να μου φέρεις
εδώ να τον καλοδεχτώ και να τον αρωτήσω,
κάπου για τον αδάμαστο Δυσσέα αν έχει μάθει
ή κι αν τον είδε. Μ’ άνθρωπο κοσμοφερμένο μοιάζει».
Τότε, Εύμαιε χοιροβοσκέ, της είπε με δυο λόγια·
«Να σώπαιναν προς χάρη σου, βασίλισσα, οι μνηστήρες
θα σου αναγάλλιαζε η καρδιά όσα μιλά ν’ ακούσεις.
Τον είχα στο καλύβι μου τρεις μέρες και τρεις νύχτες.
Σε μένα πρώτο πρόσπεσε φευγάτος απ’ το πλοίο,
μα δεν τα πρόφτασε να πει τα πάθια που τον βρήκαν.
Κι ως βλέπεις τον τραγουδιστή, που απ’ το θεό έχει χάρη
να τραγουδά τα ποθητά τραγούδια στους ανθρώπους,
κι όλοι όσοι ακούν που τραγουδά, στα μάτια τον κοιτάζουν,
έτσι κι αυτός με λίγωνε σαν ήταν στο καλύβι.
Κι έλεγε φίλος πατρικός πως ήταν του Δυσσέα
και πως στην Κρήτη κατοικεί του Μίνου την πατρίδα,
κι έφτασε εκείθε τώρα εδώ με βάσανα κυλώντας
και λέει κοντά πως άκουσε για το θεϊκό Δυσσέα,
σαν έφτασε στων Θεσπρωτών την καρπερή πατρίδα,
πως ζει και φέρνει θησαυρούς στο σπίτι του μεγάλους».
Κι η Πηνελόπη η φρόνιμη τ’ απάντησε έτσι κι είπε·
«Πήγαινε πες του να’ ρθει εδώ για να τα πει μπροστά μου.
Κι εκείνοι ας παίζουν ή μπροστά στις πόρτες καθισμένοι
ή μες στο σπίτι αφού καημούς δεν έχουν μες στα στήθια.
Γιατί όλο μένει απείραχτο στο σπίτι τους το βιος τους,
το στάρι, το γλυκό κρασί, να τα ᾽χουν οι δικοί τους,
κι εδώ όλη μέρα κάθονται στο σπίτι μου και τρώνε
δαμάλια σφάζοντας κι αρνιά και γίδες όλο πάχος
και πίνουν το λαμπρό κρασί χωρίς να το χορταίνουν,
κι έτσι όλα σβήνουν άπονα, γιατί δε βρίσκεται άντρας
σαν το Δυσσέα την οργή να διώξει αυτή απ’ το σπίτι.
Κι αν έρθει εκείνος μια φορά στην πατρική του χώρα,
θα τους πλερώσει τ’ άδικα στην ώρα με το γιο του».
Έτσι είπε, κι ο Τηλέμαχος φτερνίστηκε με κρότο
που όλο το σπίτι αντήχησε. Γέλασε η Πηνελόπη,
κι έτσι είπε ευτύς στον Εύμαιο με πεταχτά της λόγια·

«Τρέχα, τον ξένο φώναξε και φέρ’ τόνε μπροστά μου.
Δεν είδες πως φτερνίστηκε στα λόγια που είπα ο γιος μου;
Δηλοί πως χάρος άσφαλτος θα λάχει τους μνηστήρες,
όλους σειρά κι απ’ το γραφτό κανείς δε θα γλιτώσει.
Κι ένα άλλο τώρα θα σου πω και να μου το θυμάσαι·
Αν καταλάβω πως αυτός όλα τα λέει αλήθεια,
θα τόνε ντύσω μ’ όμορφη χλαμύδα και χιτώνα».
Έτσι είπε, κι ο χοιροβοσκός έτρεξε ευτύς και πήγε
κι εκεί μπροστά του στάθηκε κι έτσι δυο λόγια του ‘πε·
«Ξένε πατέρα, η φρόνιμη σε θέλει η Πηνελόπη."
ΜΕΤ/ΣΗ ΣΙΔΕΡΗ