ΚΑΙ ΤΟ ΜΕΓΑΛΟ «ΝΑΙ» ΣΤΗΝ ΙΘΑΚΗ
Μια σύγχρονη Ομηρική Εποποιία σε πολιτική και ψυχολογική αλληγορία
Τα Ομηρικά Έπη μάς διδάσκουν όχι μόνο πώς να αγωνιζόμαστε, αλλά κυρίως πότε να λέμε «ΝΑΙ» και πότε να λέμε «ΟΧΙ».
Ο Οδυσσέας δεν είναι απλώς ένας ταξιδιώτης που αναζητά την πατρίδα του. Είναι ο άνθρωπος που δοκιμάζεται από την αγριότητα, την απόλαυση, την απληστία, τη βία, τη ματαιοδοξία, την εξουσία και την υπόσχεση της αθανασίας.
Κάθε σταθμός του ταξιδιού του μπορεί να διαβαστεί ως μια δοκιμασία της ανθρώπινης συνείδησης.
Τα μεγάλα ΟΧΙ του Οδυσσέα
- Κίκονες: ΟΧΙ στην αγριότητα, στη βαρβαρότητα και στη χυδαιότητα.
- Λωτοφάγοι: ΟΧΙ στη μαλθακότητα, στην παθητική καλοπέραση και στη λήθη του σκοπού.
- Αίολος: ΟΧΙ στον άσκοπο διασκορπισμό της πληροφορίας, στην απερισκεψία και στην απώλεια του ελέγχου.
- Κύκλωπας: ΟΧΙ στην άνομη, αθέμιστη βία και στην αυθαιρεσία του ισχυρού.
- Λαιστρυγόνες: ΟΧΙ στην υπερβολική κριτική διυλίζοντας τον κώνωπα για κόμμα, το όμικρον και το ψι, ενώ ο ελέφαντας πετάει. Επί της ουσίας να είναι η κριτική.
- Κίρκη: ΟΧΙ στην υπερβολή και στην κατάχρηση των σαρκικών απολαύσεων που στερούν από τον άνθρωπο την αυτοκυριαρχία.
- Σειρήνες: ΟΧΙ στις ιδεολογικές εμμονές, στη γοητεία της απόλυτης γνώσης και στις φωνές που αιχμαλωτίζουν τη σκέψη.
- Σκύλλα και Χάρυβδη: ΟΧΙ στα πλαστά διλήμματα και στην αυταπάτη ότι κάθε πρόβλημα έχει λύση χωρίς κόστος.
- Βόδια του Ήλιου: ΟΧΙ στην απληστία και στην κατασπατάληση του ιερού χρόνου της ζωής.
- Καλυψώ: ΟΧΙ στην εμμονή για εξουσία, αιώνια νεότητα και αθανασία, όταν το τίμημα είναι η ελευθερία.
- Φαίακες : ΟΧΙ στον πολιτικό ναρκισσισμό και την ματαιοδοξία: Δοξάστε με
- Μνηστήρες: ΟΧΙ στην κραιπάλη, στην κατάχρηση της φιλοξενίας και στη λεηλασία του κοινού οίκου.
Το μεγάλο ΝΑΙ
ΝΑΙ στην ΙΘΑΚΗ!
ΝΑΙ σε μια νέα, εύνομη Πολιτεία.
ΝΑΙ στη γνώση, στη δικαιοσύνη, στην ελευθερία, στην αυτογνωσία και στην ευθύνη.
ΝΑΙ στον άνθρωπο που σκέφτεται, αμφισβητεί, ερευνά, επιλέγει και αναλαμβάνει τις συνέπειες των επιλογών του.
Γιατί ο Οδυσσέας δεν επιστρέφει απλώς σε έναν τόπο. Επιστρέφει για να αποκαταστήσει έναν κόσμο που έχει χάσει το μέτρο και τη δικαιοσύνη του.
Και αυτή μπορεί να είναι η σύγχρονη Ομηρική Εποποιία: η πορεία από την αυθαιρεσία στην ευνομία, από την απληστία στο μέτρο, από τη χειραγώγηση στην ελεύθερη σκέψη.
. Το ΟΧΙ του Οδυσσέα δεν είναι πάντοτε λεκτικό. Είναι απόφαση, πράξη, αποχώρηση!
Ο Οδυσσέας φτάνει σε κάθε τόπο, τον εξερευνά, γνωρίζει τους κατοίκους, δοκιμάζει τον τρόπο ζωής τους, διαπιστώνει τις παγίδες και τελικά αρνείται να παραμείνει.
Δεν απορρίπτει εκ των προτέρων το άγνωστο. Πρώτα το εξετάζει. Και αυτό είναι το ουσιώδες!
Ακόμη και στην Ωγυγία, όπου η Καλυψώ τού προσφέρει αθανασία, επιλέγει τη θνητή Πηνελόπη και την Ιθάκη.
Κάθε αναχώρηση είναι ένα ΟΧΙ. Κάθε συνέχιση του ταξιδιού είναι ένα ΝΑΙ στον τελικό σκοπό.
Και εδώ βρίσκεται η μεγάλη διαφορά ανάμεσα στον Οδυσσέα και σε έναν άνθρωπο που απλώς αρνείται τα πάντα: ο Οδυσσέας δεν είναι αρνητής. Είναι ερευνητής και επιλέγει.
Ο Οδυσσέας δεν αναζητά έναν τόπο όπου θα μπορεί να έχει τα πάντα. Αναζητά έναν τόπο όπου θα μπορεί να είναι ελεύθερος.
Και τώρα προκύπτει το μεγάλο πολιτικό ερώτημα της σύγχρονης Ομηρικής Εποποιίας:
Πόσες κοινωνίες, ιδεολογίες και εξουσίες είναι σήμερα νησιά-παγίδες, από τα οποία ο σύγχρονος Οδυσσέας πρέπει να μάθει να φεύγει;
Λέγοντας ΟΧΙ δεν θα μείνω....
Ποιο είναι το δυσκολότερο ΟΧΙ που είπε ο Οδυσσέας στην Κίρκη, στην Καλυψώ, στην Ναυσικά; Ποιο είναι;
Ποιο είναι το δυσκολότερο ΟΧΙ που είπε ο Οδυσσέας στην Κίρκη, στην Καλυψώ, στην Ναυσικά; Ποιο είναι;

ΟΔΥΣΣΕΑΣ: «Μέριασε, βράχε, να διαβώ!»
ΑπάντησηΔιαγραφήΟ βράχος και το κύμα
«Μέριασε, βράχε, να διαβώ!» το κύμα ανδρειωμένο
λέγει στην πέτρα του γιαλού θολό, μελανιασμένο.
«Μέριασε! μες τα στήθη μου, που ‘σαν νεκρά και κρύα
μαύρος βοριάς εφώλιασε και μαύρη τρικυμία.
Αφρούς δεν έχω γι’ άρματα, κούφια βοή γι’ αντάρα,
έχω ποτάμι αίματα, με θέριεψε η κατάρα
του κόσμου, που βαρέθηκε, του κόσμου που ‘πε τώρα:
«Βράχε, θα πέσεις, έφτασεν η φοβερή σου η ώρα!»
Όταν ερχόμουνα σιγά, δειλό, παραδαρμένο,
και σο ‘γλυφα και σο ‘πλενα τα πόδια δουλωμένo,
περήφανα μ’ εκοίταζες και φώναζες του κόσμου,
να δει την καταφρόνεση που πάθαινε ο αφρός μου.
Κι αντίς εγώ κρυφά-κρυφά, εκεί που σε φιλούσα,
μέρα και νύχτα σ’έσκαφτα τη σάρκα σου εδαγκούσα
και την πληγή που σ’ άνοιγα, το λάκκο που ‘θε κάμω,
με φύκη τον επλάκωνα, τον έκρυβα στον άμμο.
Σκύψε να ιδείς τη ρίζα σου στης θάλασσας τα βύθη,
τα θέμελά σου τα ‘φαγα, σ’ έκαμα κουφολίθι.
Μέριασε, βράχε, να διαβώ! Του δούλου το ποδάρι
θα σε πατήσει στο λαιμό…Εξύπνησα λιοντάρι…»
Ο βράχος εκοιμότουνε. Στην καταχνιά κρυμμένος,
αναίσθητος σου φαίνεται, νεκρός, σαβανωμένος.
Του φώτιζαν το μέτωπο, σχισμένο από ρυτίδες,
του φεγγαριού, που ‘ταν χλωμό, μισόσβηστες αχτίδες.
Ολόγυρα του ονείρατα, κατάρες ανεμίζουν
και στον ανεμοστρόβιλο φαντάσματα αρμενίζουν,
καθώς ανεμοδέρνουνε και φτεροθορυβούνε
τη δυσωδία του νεκρού τα όρνια αν μυριστούνε.
Το μούγκρισμα του κύματος, την άσπλαχνη φοβέρα,
χίλιες φορές την άκουσεν ο βράχος στον αθέρα
ν’ αντιβοά τρομαχτικά χωρίς καν να ξυπνήσει,
και σήμερα ανατρίχιασε, λες θα λιγοψυχήσει.
«Κύμα, τι θέλεις από με και τι με φοβερίζεις;
Ποιος είσαι συ κι ετόλμησες, αντί να με δροσίζεις,
αντί με το τραγούδι σου τον ύπνο μου να ευφραίνεις,
και με τα κρύα σου νερά τη φτέρνα μου να πλένεις,
εμπρός μου στέκεις φοβερό, μ’ αφρούς στεφανωμένο;
Όποιος κι αν είσαι μάθε το, εύκολα δεν πεθαίνω!»
«Βράχε, με λένε Εκδίκηση. Μ’ επότισεν ο χρόνος
χολή και καταφρόνεση. Μ’ ανάθρεψεν ο πόνος.
Ήμουνα δάκρυ μια φορά και τώρα κοίταξέ με,
έγινα θάλασσα πλατιά, πέσε, προσκύνησέ με.
Εδώ μέσα στα σπλάχνα μου, βλέπεις, δεν έχω φύκη,
σέρνω ένα σύγνεφο ψυχές, ερμιά και καταδίκη,
ξύπνησε τώρα, σε ζητούν του άδη μου τ’ αχνάρια…
Μ’ έκαμες ξυλοκρέβατο… Με φόρτωσες κουφάρια…
Σε ξένους μ’ έριξες γιαλούς… Το ψυχομάχημά μου
το περιγέλασαν πολλοί και τα πατήματά μου
τα φαρμακέψανε κρυφά με την ελεημοσύνη.
Μέριασε βράχε, να διαβώ, επέρασε η γαλήνη,
καταποτήρας είμαι εγώ, ο άσπονδος εχθρός σου,
γίγαντας στέκω εμπρός σου!»
Ο βράχος εβουβάθηκε. Το κύμα στην ορμή του
εκαταπόντησε μεμιάς το κούφιο το κορμί του.
Χάνεται μες την άβυσσο, τρίβεται, σβήεται, λιώνει
σα να ‘ταν από χιόνι.
Επάνωθέ του εβόγγιζε για λίγο αγριεμένη
η θάλασσα κι εκλείστηκε. Τώρα δεν απομένει
στον τόπο που ‘ταν το στοιχειό, κανείς παρά το κύμα,
που παίζει γαλανόλευκο επάνω από το μνήμα.
Βαλαωρίτης Αριστοτέλης
https://astreaastreaa.wordpress.com/2015/03/25/%CE%BF-%CE%BF%CE%B4%CF%85%CF%83%CF%83%CE%AD%CE%B1%CF%82-%CE%BA%CE%B1%CE%B9-%CE%BF-%CE%B2%CF%81%CE%AC%CF%87%CE%BF%CF%82/